Kanker is een groep van ziekten waarbij cellen in het lichaam ongecontroleerd groeien en zich vermenigvuldigen. Normale cellen groeien, delen zich en sterven af volgens een gereguleerd proces. Bij kanker raakt dit proces verstoord, waardoor cellen blijven groeien en tumoren kunnen vormen die gezonde weefsels kunnen binnendringen.
Er bestaan meer dan 100 verschillende soorten kanker, elk met unieke kenmerken. De meest voorkomende types in België zijn borstkanker, longkanker, darmkanker, prostaatkanker en huidkanker. Elke vorm vereist een specifieke behandelingsaanpak.
Vroege symptomen kunnen subtiel zijn en variëren per type kanker. Veelvoorkomende signalen zijn onverklaarbaar gewichtsverlies, aanhoudende vermoeidheid, pijn die niet weggaat, of veranderingen in huidvlekjes. Vroege detectie door regelmatige screenings verhoogt de kansen op succesvolle behandeling aanzienlijk.
In België zijn verschillende bewezen kankertherapieën beschikbaar via het gezondheidssysteem. Chemotherapie blijft een belangrijke pijler in de behandeling, waarbij medicijnen worden gebruikt om kankercellen te vernietigen of hun groei te remmen.
Veelgebruikte chemotherapeutica in Belgische ziekenhuizen omvatten Cyclophosphamide, dat effectief is tegen verschillende tumortypes, Doxorubicine voor borst- en bloedkanker, en Cisplatine voor testis-, eierstok- en longkanker. Deze medicijnen werken door het DNA van kankercellen te beschadigen of hun deling te verstoren.
Voor hormoonafhankelijke kankers zoals borstkanker zijn hormonale behandelingen beschikbaar. Tamoxifen blokkeert oestrogeenreceptoren en wordt vaak voorgeschreven aan pre- en postmenopauzale vrouwen. Anastrozole, een aromataseremmer, vermindert de oestrogeenproductie bij postmenopauzale patiënten.
Bijwerkingen kunnen misselijkheid, vermoeidheid, haaruitval en verhoogde infectiegevoeligheid omvatten. Ondersteunende zorg, including anti-emetica en voedingssupplementen, helpt patiënten deze behandelingen beter te verdragen.
België staat vooraan in de beschikbaarheid van innovatieve kankertherapieën, waarbij moderne doelgerichte medicijnen een revolutie hebben teweeggebracht in de behandeling van verschillende kankersoorten. Deze geavanceerde therapieën richten zich specifiek op kankercellen zonder gezonde cellen te beschadigen.
Trastuzumab (Herceptin) heeft de behandeling van HER2-positieve borstkanker drastisch verbeterd, met significant betere overlevingskansen voor patiënten. Voor leukemiepatiënten biedt Imatinib (Glivec) een targeted approach die de ziekte onder controle houdt en de kwaliteit van leven behoudt.
Immunotherapeutische middelen zoals Pembrolizumab en Nivolumab stimuleren het eigen immuunsysteem om kankercellen te herkennen en aan te vallen. Deze behandelingen tonen bijzondere effectiviteit bij melanoom, longkanker en andere solide tumoren.
Gepersonaliseerde behandeling op basis van genetische kenmerken van de tumor zorgt voor optimale therapiekeuzes. De Belgische zorgverzekering (RIZIV/INAMI) dekt deze moderne behandelingen grotendeels, waardoor geavanceerde kankerzorg toegankelijk blijft voor alle patiënten ongeacht hun financiële situatie.
Naast de primaire kankerbehandeling is ondersteunende medicatie essentieel voor het behoud van levenskwaliteit en het voorkomen van complicaties. Deze symptomatische behandeling helpt patiënten beter om te gaan met bijwerkingen van chemotherapie en bestraling.
Anti-misselijkheid medicijnen zoals Ondansetron en Metoclopramide zijn cruciaal voor het beheersen van nausea en braken, veel voorkomende bijwerkingen van chemotherapie. Voor effectieve pijnbestrijding worden sterke analgetica zoals Morfine en Fentanyl ingezet bij ernstige pijn.
Deze ondersteunende zorg wordt nauw afgestemd tussen oncoloog, huisarts en apotheker, waarbij de apotheker een belangrijke rol speelt in medicatiebegeleiding en het signaleren van mogelijke interacties.
In België is een uitgebreid scala aan palliatieve medicatie beschikbaar om kankerpatiënten in alle stadia van hun ziekte te ondersteunen. De Belgische apothekers werken nauw samen met multidisciplinaire palliatieve zorgteams om optimale zorg te garanderen.
Effectief pijnmanagement vormt de hoeksteen van palliatieve kankerzorg. Belgische apothekers hebben toegang tot verschillende analgetica, van traditionele opioïden tot innovatieve pijnstillers. Daarnaast zijn er gespecialiseerde comfort care medicijnen beschikbaar voor symptoomcontrole, waaronder anti-emetica, laxantia en anxiolytica.
Psychologische ondersteuning wordt versterkt door medicamenteuze interventies wanneer nodig. België biedt uitstekende thuiszorg mogelijkheden met:
De kwaliteit van leven blijft centraal staan, waarbij apothekers een cruciale rol spelen in het monitoren van bijwerkingen en het optimaliseren van medicatieschema's voor maximaal comfort en waardigheid.
Het Belgische zorgverzekeringssysteem biedt uitgebreide dekking voor kankermedicijnen, waarbij de meeste essentiële behandelingen volledig of grotendeels vergoed worden. Het RIZIV speelt een centrale rol bij de evaluatie en vergoeding van nieuwe oncologische therapieën.
Ziekenhuisapotheken en gespecialiseerde oncologische centra in België beschikken over state-of-the-art faciliteiten voor bereiding en distributie van complexe kankermedicijnen. Deze centra werken samen met internationale onderzoeksinstituten voor toegang tot experimentele behandelingen.
België investeert zwaar in kankeronderzoek en klinische studies. Nieuwe ontwikkelingen omvatten:
Preventie blijft prioriteit met nationale screeningprogramma's voor borst-, baarmoederhals- en darmkanker. Ondersteuningsgroepen en hulpbronnen zijn breed beschikbaar, ondersteund door patiëntenorganisaties en de overheid, wat zorgt voor holistische kankerzorg in België.
