Reisziekte is een veelvoorkomende aandoening die optreedt wanneer het evenwichtsorgaan in het binnenoor tegenstrijdige signalen ontvangt tijdens verplaatsing. Deze verwarring tussen wat de ogen zien en wat het evenwichtsorgaan voelt, veroorzaakt de karakteristieke symptomen van reisziekte.
Er bestaan verschillende vormen van reisziekte, afhankelijk van het transportmiddel:
De meest voorkomende symptomen zijn misselijkheid, braken, duizeligheid, bleekheid en koud zweet. Sommige mensen ervaren ook hoofdpijn, vermoeidheid en een algemeen onwel gevoel.
Niet iedereen is even gevoelig voor reisziekte. Kinderen tussen de 2 en 12 jaar zijn het meest kwetsbaar, terwijl baby's en volwassenen boven de 50 minder last hebben. Vrouwen zijn over het algemeen gevoeliger dan mannen, vooral tijdens de menstruatie of zwangerschap. Mensen met migraine hebben ook een verhoogd risico op reisziekte.
Het herkennen van reisziekte begint vaak met subtiele vroege waarschuwingssignalen. De eerste tekenen zijn meestal een onbehaaglijk gevoel in de maag, toegenomen speekselproductie en gapen. Veel mensen voelen zich plotseling moe of rusteloos voordat de echte symptomen beginnen.
Tijdens het reizen kunnen de lichamelijke reacties snel escaleren. Het begint meestal met een licht misselijk gevoel dat geleidelijk erger wordt. Bleekheid, koud zweet en duizeligheid volgen vaak kort daarna. In ernstige gevallen kan dit leiden tot herhaaldelijk braken en complete uitputting.
Er is een duidelijk verschil tussen lichte en ernstige reisziekte. Lichte reisziekte uit zich in mild ongemak, lichte misselijkheid en een gevoel van onrust. Ernstige reisziekte daarentegen kan leiden tot heftig braken, sterke hoofdpijn, extreme vermoeidheid en soms zelfs bewusteloosheid.
Symptomen treden meestal op binnen 30 minuten na het begin van de reis, maar kunnen bij gevoelige personen al na enkele minuten beginnen. Begeleidende klachten zijn vaak hoofdpijn, verhoogde transpiratie, hyperventilatie en in sommige gevallen diarree. Deze symptomen verdwijnen meestal snel nadat de beweging stopt.
In België zijn verschillende effectieve medicijnen beschikbaar om reisziekte te voorkomen en te behandelen. Deze geneesmiddelen werken op verschillende manieren om misselijkheid, braken en duizeligheid tijdens het reizen tegen te gaan.
Dimenhydrinaat is verkrijgbaar onder merknamen zoals Dramamine en Nausicalm. Dit antihistaminicum is bijzonder effectief tegen bewegingsziekte en werkt preventief wanneer het 30-60 minuten voor vertrek wordt ingenomen. Het medicijn is geschikt voor volwassenen en kinderen vanaf 6 jaar.
Meclizine (Postafene) biedt langdurige bescherming tot 24 uur en veroorzaakt minder slaperigheid dan andere opties. Het is ideaal voor lange reizen en cruises, waarbij één tablet per dag voldoende is.
Scopolamine pleisters (Scopoderm) zijn bijzonder praktisch voor langere reizen. De pleister wordt achter het oor geplakt en geeft tot 3 dagen bescherming. Dit is een receptplichtige optie die vooraf bij de huisarts moet worden aangevraagd.
Cinnarizine (Stugeron) is zeer populair in België en effectief tegen alle vormen van bewegingsziekte. Het werkt zowel preventief als therapeutisch en is geschikt voor het hele gezin.
Promethazine preparaten zijn krachtige anti-emetica die vooral worden voorgeschreven bij ernstige reisziekte of wanneer andere medicijnen onvoldoende effect hebben.
De meeste reisziektmedicijnen zijn in België receptvrij verkrijgbaar bij apotheken. Receptplichtige alternatieven zoals scopolamine pleisters en sterkere promethazine preparaten zijn beschikbaar via voorschrift van een arts.
Veel reisziektmedicijnen kunnen slaperigheid, droge mond of wazig zien veroorzaken. Combinatie met alcohol is af te raden. Personen met glaucoom, prostaatproblemen of hart- en vaatziekten moeten altijd eerst medisch advies inwinnen bij de apotheker.
Naast medicijnen bestaan er verschillende natuurlijke methoden om reisziekte te voorkomen en te verlichten. Deze alternatieven zijn vaak mild en geschikt voor mensen die liever geen geneesmiddelen gebruiken.
Gember is een bewezen natuurlijk middel tegen misselijkheid. Gember supplementen, gemberthee of gekonfijte gember kunnen effectief zijn tegen reisziekte. Begin 30 minuten voor vertrek met innemen.
Deze bandjes oefenen druk uit op specifieke acupunctuurpunten aan de pols en kunnen misselijkheid verminderen. Ze zijn herbruikbaar en hebben geen bijwerkingen.
Pepermuntolie kan verfrissend werken tegen misselijkheid. Rustige, diepe ademhaling helpt bij ontspanning en vermindert stress tijdens de reis. Focus op langzame in- en uitademing door de neus.
Eet lichte, droge snacks zoals crackers of toast. Vermijd vette, zware maaltijden en alcohol. Drink regelmatig kleine slokjes water om uitdroging te voorkomen.
Goede voorbereiding is essentieel om reisziekte te voorkomen. Met de juiste maatregelen kunt u de kans op klachten aanzienlijk verkleinen.
In de auto: zit voorin en kijk naar buiten. In het vliegtuig: kies een stoel boven de vleugel. Op de boot: ga naar het midden van het schip op een laag dek. In de trein: zit in rijrichting en kies bij voorkeur een raam.
Zorg voor voldoende nachtrust voor vertrek. Neem medicatie op tijd in volgens bijsluiter. Draag comfortabele, loszittende kleding en vermijd sterke geuren zoals parfum.
Luister naar muziek, focus op ademhaling of doe ontspanningsoefeningen. Vermijd lezen of schermen kijken tijdens de reis. Voor kinderen: breng spelletjes of favoriete knuffels mee voor afleiding.
Hoewel reisziekte meestal onschuldig is, zijn er situaties waarbij professioneel advies noodzakelijk is voor uw veiligheid en gezondheid.
Contacteer een arts bij aanhoudende misselijkheid, braken langer dan 24 uur, tekenen van uitdroging, koorts, of hevige buikpijn. Ook bij symptomen die niet verbeteren na de reis is medisch advies gewenst.
Bespreek altijd met uw apotheker welke reisziektepillen compatibel zijn met uw huidige medicatie. Sommige combinaties kunnen gevaarlijke wisselwerkingen veroorzaken of de werking verminderen.
Zwangere en borstvoedende vrouwen moeten altijd professioneel advies inwinnen voordat ze medicijnen tegen reisziekte gebruiken. Mensen met chronische aandoeningen zoals hartproblemen, epilepsie of diabetes hebben aangepaste begeleiding nodig.
Voor lange reizen of bestemmingen met specifieke gezondheidsrisico's kunt u terecht bij uw apotheker voor gepersonaliseerd advies. Zij kunnen de beste preventieve maatregelen aanbevelen voor uw specifieke situatie.
