Schildklierhormonen zoals thyroxine (T4) en trijoodthyronine (T3) reguleren de stofwisseling, groei en ontwikkeling van het lichaam. Deze hormonen beïnvloeden vrijwel alle lichaamsfuncties, van hartslag tot lichaamstemperatuur.
Bij hypothyreoïdie produceert de schildklier te weinig hormonen, wat vermoeidheid, gewichtstoename en traagheid veroorzaakt. Hyperthyreoïdie daarentegen betekent overproductie, met symptomen zoals hartkloppingen, gewichtsverlies en nervositeit.
In België zijn verschillende schildkliermedicijnen beschikbaar:
De dosering wordt individueel bepaald op basis van bloedwaarden en moet 's ochtends op nuchtere maag ingenomen worden. Belangrijke bijwerkingen bij overdosering zijn hartkloppingen, slapeloosheid en trillingen. Interacties met andere medicijnen zoals ijzer- en calciumpillen moeten vermeden worden door tijdsafstand aan te houden.
Vrouwelijke geslachtshormonen, oestrogenen en progestagenen, reguleren de menstruatiecyclus, zwangerschap en menopauze. Deze hormonen worden therapeutisch gebruikt voor verschillende indicaties.
Combinatiepillen bevatten beide hormonen en bieden betrouwbare anticonceptie. Populaire merken in België zijn Microgynon, Yasmin en Mercilon, elk met specifieke hormonale samenstellingen aangepast aan verschillende behoeften.
Tijdens de menopauze kan hormonale vervangingstherapie opvliegers, nachtzweten en andere symptomen verlichten. Ook bij menstruatiestoornissen zoals onregelmatige cycli of hevige bloedingen kunnen hormonen therapeutisch worden ingezet.
Voordelen omvatten symptoomverlichting en botbescherming, maar risico's zoals verhoogde kans op trombose en borstkanker moeten afgewogen worden. Contra-indicaties zijn onder andere:
Insuline speelt een cruciale rol bij de behandeling van diabetes type 1 en type 2. Bij type 1 diabetes produceert het lichaam geen insuline, waardoor dagelijkse insuline-injecties essentieel zijn. Bij type 2 diabetes helpt insuline wanneer andere medicaties onvoldoende effect hebben.
Toediening gebeurt via insulinepennen, wegwerpnaalden of insulinepompen. Bewaar insuline in de koelkast en vermijd bevriezing. Herken hypoglykemie (lage bloedsuiker) door trillen, zweten en verwardheid, en hyperglykemie (hoge bloedsuiker) door dorst, frequente urinegang en vermoeidheid. Regelmatige bloedsuikermeting is essentieel voor optimale diabetescontrole.
Corticosteroïden zijn synthetische versies van natuurlijke bijnierschorshormonen die ontstekingen onderdrukken en het immuunsysteem reguleren. Ze worden voorgeschreven voor ontstekingsziekten, auto-immuunaandoeningen en allergische reacties.
Kortdurende behandeling (minder dan 3 weken) heeft minimale bijwerkingen, terwijl langdurig gebruik kan leiden tot gewichtstoename, botontkalking en verhoogde infectiegevoeligheid. Stop nooit plotseling met corticosteroïden na langdurig gebruik vanwege ontwenningsverschijnselen. Neem altijd tijdens of na maaltijden in om maagklachten te voorkomen.
Groeihormoondeficiëntie komt voor bij zowel kinderen als volwassenen en kan leiden tot groeivertraging of metabolische problemen. Medicijnen zoals Genotropin en Norditropin bieden effectieve behandelingsopties door synthetische groeihormonen toe te dienen via dagelijkse injecties.
Voor vruchtbaarheidsproblemen worden verschillende hormonen ingezet, waaronder FSH, LH en hCG. Geneesmiddelen zoals Gonal-F en Puregon stimuleren de eicelrijping, terwijl Pregnyl de ovulatie uitlokt. Deze behandelingen vormen een essentieel onderdeel van IVF-procedures en andere fertiliteitsbevorderende therapieën.
Hormonale therapieën vereisen altijd professioneel medisch toezicht. Regelmatige controles en bloedonderzoeken zijn essentieel om de behandeling te optimaliseren en bijwerkingen te voorkomen. Verschillende hormonen kunnen onderling interacties hebben, waardoor zorgvuldige afstemming noodzakelijk is.
Correcte bewaring van hormonale medicijnen is cruciaal - veel preparaten vereisen koelkastbewaring. Neem altijd contact op met uw arts of apotheker bij vragen over dosering, bijwerkingen of wisselwerkingen. Tijdens zwangerschap en borstvoeding zijn speciale voorzorgsmaatregelen nodig.
