Hepatitis C-virus (HCV) is een bloedovergedragen virus dat ontsteking van de lever veroorzaakt. Het virus behoort tot de familie van flavivirussen en wordt hoofdzakelijk overgedragen via contact met geïnfecteerd bloed. HCV-infectie kan zich ontwikkelen tot een ernstige leverziekte die zonder behandeling tot levercirrose en leverkanker kan leiden.
Een acute HCV-infectie ontstaat binnen de eerste zes maanden na besmetting. Ongeveer 15-25% van de geïnfecteerde personen kan het virus spontaan elimineren. Bij de overige 75-85% ontwikkelt zich een chronische infectie, waarbij het virus permanent in het lichaam aanwezig blijft en geleidelijk leverschade veroorzaakt.
De belangrijkste overdrachtsroutes van hepatitis C zijn:
In België wordt geschat dat ongeveer 0,1-0,2% van de bevolking chronisch geïnfecteerd is met HCV. Symptomen zijn vaak mild of afwezig, waardoor veel infecties onopgemerkt blijven. Wanneer symptomen optreden, kunnen dit vermoeidheid, buikpijn, geelzucht en gewichtsverlies zijn.
De diagnose van hepatitis C vereist een stapsgewijze benadering waarbij verschillende laboratoriumtesten worden gebruikt om de infectie te bevestigen en de ernst ervan te beoordelen.
De eerste stap in de diagnose is een HCV-antilichaamtest die aantoont of iemand ooit blootgesteld is geweest aan het virus. Een positieve antilichaamtest betekent echter niet automatisch een actieve infectie, omdat antilichamen ook na genezing kunnen blijven bestaan.
Om een actieve infectie te bevestigen, wordt een HCV-RNA-test uitgevoerd die de aanwezigheid van virusgenetisch materiaal in het bloed detecteert. Genotypering bepaalt welke van de zes hoofdgenotypes aanwezig is, wat cruciaal is voor het kiezen van de juiste behandeling. In België komen voornamelijk genotype 1 en 3 voor.
Aanvullende tests omvatten leverfunctietesten om de mate van leverschade te beoordelen. Fibrose-assessment gebeurt via niet-invasieve methoden zoals elastografie of bloedmarkers, of in sommige gevallen via leverbiopsie. Deze onderzoeken helpen bij het bepalen van de urgentie van behandeling en het monitoren van ziekteprogressie.
Direct Acting Antivirals (DAA) vertegenwoordigen de gouden standaard in de moderne behandeling van hepatitis C-virus. Deze innovatieve geneesmiddelen werken rechtstreeks tegen het virus door specifieke enzymen en eiwitten te remmen die essentieel zijn voor de virale replicatie. In tegenstelling tot eerdere interferongebaseerde therapieën, bieden DAA's een veel effectievere en beter verdraagbare behandelingsoptie.
Sofosbuvir-gebaseerde combinaties vormen de ruggengraat van vele behandelingsschema's. Glecaprevir/Pibrentasvir (Maviret) biedt een pangenotypische behandeling die effectief is tegen alle HCV-genotypen, met een behandelingsduur van typisch 8-12 weken. Sofosbuvir/Velpatasvir (Epclusa) is eveneens een pangenotypische combinatie die uitstekende resultaten toont bij verschillende patiëntenpopulaties.
De effectiviteit van DAA-therapie is indrukwekkend, met genezingspercentages (sustained virologic response) van meer dan 95% bij de meeste patiënten. Deze hoge suksesratio geldt voor zowel behandelingsnaïeve als voorbehandelde patiënten. In Belgische apotheken zijn deze geneesmiddelen beschikbaar op voorschrift van specialisten, waarbij de kostenterugbetaling geregeld is via het RIZIV-systeem voor erkende indicaties.
De introductie van interferonvrije behandelingsschema's heeft de HCV-therapie gerevolutioneerd. DAA-therapie biedt aanzienlijke voordelen ten opzichte van vroegere interferongebaseerde behandelingen, waaronder veel mildere bijwerkingen, kortere behandelingsduur en hogere genezingspercentages. Patiënten ervaren minder griepachtige symptomen, vermoeidheid en psychiatrische complicaties die vaak geassocieerd waren met interferontherapie.
Behandelingsrichtlijnen variëren afhankelijk van het HCV-genotype, hoewel pangenotypische schema's deze complexiteit hebben verminderd. De standaard behandelingsduur ligt tussen 8-12 weken voor de meeste patiënten. Belangrijke overwegingen bij dosering omvatten:
Geneesmiddelinteracties vereisen zorgvuldige monitoring, vooral bij patiënten die HIV-medicatie, bepaalde hartritmemedicijnen of protonpompremmers gebruiken. Speciale populaties zoals patiënten met gevorderde nierziekte, levertransplantatiepatiënten of HIV-gecoïnfecteerde personen vereisen geïndividualiseerde behandelingsschema's onder specialistische begeleiding.
Moderne HCV-behandelingen zijn over het algemeen goed verdraagbaar, maar kunnen enkele bijwerkingen veroorzaken. De meest voorkomende bijwerkingen omvatten vermoeidheid, hoofdpijn, misselijkheid en soms diarree. Deze symptomen zijn meestal mild en verdwijnen na voltooiing van de behandeling.
Bepaalde medicijnen kunnen interacties hebben met HCV-behandelingen. Het is cruciaal om uw apotheker en arts te informeren over alle medicijnen, supplementen en kruidentherapieën die u gebruikt. Regelmatige bloedonderzoeken zijn noodzakelijk om de leverfunctie en virale respons te monitoren tijdens de behandelperiode.
Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, moeten speciale voorzorgsmaatregelen nemen. Bepaalde HCV-medicaties zijn niet geschikt tijdens zwangerschap. Bespreek altijd uw situatie met uw behandelend arts voor gepersonaliseerd advies.
Hepatitis C wordt voornamelijk overgedragen via bloed-op-bloed contact. Belangrijke preventieve maatregelen omvatten het niet delen van persoonlijke items zoals tandenborstels, scheermesjes of nagelknippen. Bij tatoeages of piercings kies voor gerenommeerde studio's met steriele apparatuur.
Hoewel HCV succesvol behandeld kan worden, biedt dit geen immuniteit tegen herinfectie. Regelmatige follow-up controles blijven belangrijk, vooral voor personen met verhoogd risico. Na succesvolle behandeling zijn bloedonderzoeken noodzakelijk om blijvende genezing te bevestigen.
Vaccinatie tegen hepatitis A en B wordt sterk aanbevolen voor HCV-patiënten om co-infecties te voorkomen. Een gezonde levensstijl met beperkte alcoholconsumptie, regelmatige beweging en een uitgebalanceerd dieet ondersteunt het herstel en behoud van de levergezondheid na behandeling.
