Androgenetische alopecia is de meest voorkomende vorm van haaruitval en treft zowel mannen als vrouwen. Deze erfelijke aandoening wordt veroorzaakt door een verhoogde gevoeligheid voor het hormoon dihydrotestosteron (DHT). Bij mannen begint de haaruitval meestal aan de slapen en kruin, wat resulteert in het bekende patroon van geheimratshoeken en kaalheid bovenop het hoofd. Vrouwen ervaren doorgaans diffuse verdunning over de hele hoofdhuid, vooral rond de scheiding. De progressie is geleidelijk en kan beginnen vanaf de late tienerjaren, waarbij de ernst toeneemt met de leeftijd.
Alopecia areata kenmerkt zich door plotselinge, ronde kale plekken op de hoofdhuid of andere behaarde lichaamsdelen. Deze auto-immuunziekte ontstaat wanneer het immuunsysteem ten onrechte de haarzakjes aanvalt. De ernst varieert van enkele kleine plekken tot complete kaalheid van het hoofd (alopecia totalis) of zelfs het gehele lichaam (alopecia universalis). De aandoening kan op elke leeftijd optreden en heeft vaak een onvoorspelbaar verloop, waarbij herstel spontaan kan plaatsvinden.
Verschillende andere vormen van haaruitval kunnen voorkomen:
Hormonen spelen een cruciale rol bij haaruitval. Dihydrotestosteron (DHT), afgeleid van testosteron, is de hoofdschuldige bij androgenetische alopecia. Dit hormoon zorgt ervoor dat haarzakjes krimpen en uiteindelijk stoppen met het produceren van haar. Bij vrouwen kunnen hormonale schommelingen tijdens de menopauze leiden tot verminderde oestrogeen- en progesteronspiegels, waardoor de invloed van androgenen toeneemt. Zwangerschap kan tijdelijk haaruitval veroorzaken door hormonale veranderingen na de bevalling. Schildklierproblemen, zowel hyperthyreoïdie als hypothyreoïdie, kunnen eveneens haaruitval veroorzaken door verstoring van de normale haarcyclus.
Chronische stress verhoogt de productie van cortisol, wat de haarcyclus kan verstoren en tot telogen effluvium kan leiden. Emotionele spanning door belangrijke levensgebeurtenissen of langdurige druk kan haaruitval triggeren. Voedingstekorten, met name van ijzer, zink, biotine en eiwitten, kunnen de haargroei belemmeren. Bepaalde medicijnen zoals chemotherapie, bloedverdunners en antidepressiva hebben haaruitval als bijwerking. Agressieve haarbehandelingen, te strakke kapsels en overmatig gebruik van warmte kunnen mechanische schade veroorzaken.
Een familiegeschiedenis van haaruitval verhoogt aanzienlijk de kans op het ontwikkelen van androgenetische alopecia. De genetische aanleg kan zowel van vaderlijke als moederlijke zijde worden geërfd. Leeftijd is een belangrijke factor, waarbij mannen vaak al in hun twintigerjaren tekenen vertonen, terwijl vrouwen meestal pas na de menopauze significante haaruitval ervaren. De combinatie van genetische gevoeligheid en hormonale invloeden bepaalt uiteindelijk de ernst en het patroon van haaruitval bij elk individu.
In België zijn verschillende effectieve behandelingen beschikbaar voor mensen die lijden aan haaruitval. Deze medicijnen zijn verkrijgbaar via apotheken en kunnen helpen bij het vertragen van haarverlies en het stimuleren van haargroei. Het is belangrijk om de juiste behandeling te kiezen op basis van het type haaruitval en individuele behoeften.
Minoxidil is de meest bekende en bewezen effectieve topische behandeling tegen haaruitval. In België is het verkrijgbaar onder merknamen zoals Regaine en Alopexy. Deze oplossing wordt direct op de hoofdhuid aangebracht en stimuleert de bloedcirculatie naar de haarfollikels.
Minoxidil is beschikbaar in verschillende concentraties, waarbij 2% geschikt is voor vrouwen en 5% voornamelijk voor mannen wordt aanbevolen. De behandeling vereist dagelijkse toepassing en resultaten zijn meestal zichtbaar na 3-6 maanden regelmatig gebruik. Mogelijke bijwerkingen omvatten hoofdhuidirritatie, jeuk en in zeldzame gevallen ongewenste haargroei op andere lichaamsdelen.
Voor mannen met androgene alopecia zijn orale medicijnen zoals finasteride (Propecia, Proscar) en dutasteride beschikbaar op voorschrift. Deze medicijnen werken door het remmen van het enzym dat testosteron omzet naar DHT, de hoofdoorzaak van mannelijke kaalheid.
Finasteride wordt meestal voorgeschreven in een dosering van 1mg per dag, terwijl dutasteride een alternatief biedt voor patiënten die niet reageren op finasteride. Beide medicijnen vereisen medische begeleiding vanwege mogelijke bijwerkingen en zijn uitsluitend geschikt voor mannen.
Naast medicijnbehandelingen kunnen voedingssupplementen een ondersteunende rol spelen bij het behoud van gezond haar. Deze producten zijn vrij verkrijgbaar in Belgische apotheken:
Hoewel supplementen geen wondermiddel zijn, kunnen ze bijdragen aan optimale omstandigheden voor haargroei, vooral bij onderliggende voedingstekorten.
Moderne haaruitvalbehandeling berust vaak op het combineren van verschillende therapieën voor optimale resultaten. Medicamenteuze behandelingen zoals minoxidil of finasteride kunnen effectief gecombineerd worden met lokale behandelingen en voedingssupplementen. Deze aanpak vergroot de kans op herstel van haargroei aanzienlijk.
Innovatieve behandelingen zoals laser- en lichttherapie stimuleren de bloedcirculatie in de hoofdhuid en kunnen de haarzakjes revitaliseren. Mesotherapie, waarbij voedingsstoffen direct in de hoofdhuid geïnjecteerd worden, en PRP (Platelet Rich Plasma) therapie gebruiken lichaamseigen groeifactoren om haargroei te bevorderen.
Preventie speelt een cruciale rol bij het behouden van gezond haar. Zorgvuldige haarverzorging, het vermijden van agressieve styling en het gebruik van milde shampoos kunnen haaruitval voorkomen. Een uitgebalanceerde voeding rijk aan proteïnen, ijzer en vitaminen ondersteunt de haargroei van binnenuit.
Vroege interventie bij de eerste tekenen van haaruitval kan het verlies significant beperken. Regelmatige controle van de haardichtheid en tijdige behandeling verhogen de slaagkansen aanzienlijk.
Bepaalde symptomen vereisen onmiddellijke medische aandacht. Consulteer een arts bij plotselinge of extreme haaruitval, het ontstaan van kale plekken, of tekenen van ontsteking op de hoofdhuid.
Uw apotheker speelt een belangrijke rol in de begeleiding bij haaruitval. Zij kunnen gepersonaliseerd productadvies geven, mogelijke interacties met andere medicijnen identificeren en bijwerkingen bespreken. Wanneer nodig zorgen zij voor een doorverwijzing naar een dermatoloog of tricholoog voor gespecialiseerde zorg.
