Astma is een chronische luchtwegaandoening waarbij de luchtwegen ontstoken en vernauwd raken, waardoor ademhalen bemoeilijkt wordt. Deze aandoening ontstaat door een combinatie van genetische aanleg en omgevingsfactoren, waarbij het immuunsysteem overreageert op bepaalde prikkels.
Er bestaan verschillende types astma, elk met specifieke kenmerken:
Astmasymptomen omvatten kortademigheid, piepende ademhaling, hoesten en een drukkend gevoel op de borst. Veelvoorkomende triggers zijn allergenen, rook, sterke geuren, weersveranderingen en emotionele stress. Bij astma zwellen de luchtwegen op, produceren ze extra slijm en trekken de spieren rondom de luchtwegen samen, wat tot vernauwing leidt.
Astmabehandeling in België bestaat uit twee hoofdcategorieën medicijnen, elk met specifieke doeleinden en werkingsmechanismen voor optimale symptoomcontrole.
Onderhoudsmedicatie wordt dagelijks gebruikt om ontstekingen te voorkomen en luchtwegen open te houden, ook wanneer u zich goed voelt. Noodmedicatie daarentegen biedt snelle verlichting tijdens acute astmaaanvallen en moet altijd binnen handbereik zijn.
Astmamedicijnen werken op verschillende manieren:
De juiste medicatiekeuze hangt af van astmaseveriteit, symptoomfrequentie en individuele respons. Een goede samenwerking tussen patiënt, apotheker en arts is essentieel voor optimale astmacontrole en het voorkomen van exacerbaties.
Inhalatoren zijn de hoeksteen van astmabehandeling en zorgen voor snelle verlichting van luchtwegklachten. Deze medicijnen werken door de gladde spieren rond de luchtwegen te ontspannen, waardoor ademhaling weer gemakkelijker wordt.
Salbutamol (verkrijgbaar als Ventolin en Airomir) en Terbutaline (Bricanyl) behoren tot de meest voorgeschreven noodmedicijnen voor astma. Deze werkzame stoffen bieden binnen enkele minuten verlichting bij acute klachten en zijn onmisbaar bij astmaaanvallen.
Voor langdurige controle worden Formoterol en Salmeterol ingezet. Deze medicijnen bieden tot 12 uur bescherming en worden meestal gecombineerd met ontstekingsremmers voor optimale astmacontrole.
De juiste inhalatietechniek is cruciaal voor effectieve behandeling. Er zijn verschillende types beschikbaar:
Ontstekingsremmende medicijnen vormen de basis van preventieve astmabehandeling. Deze medicijnen verminderen de chronische ontsteking in de luchtwegen en voorkomen astmaaanvallen.
Beclometason, budesonide en fluticason zijn de meest gebruikte inhalatiecorticosteroïden in België. Deze werkzame stoffen verminderen zwelling en slijmproductie in de luchtwegen en moeten dagelijks gebruikt worden voor optimale werking, ook bij afwezigheid van klachten.
Moderne astmabehandeling maakt vaak gebruik van combinatiepreparaten die zowel een ontstekingsremmer als een langwerkende bronchodilatator bevatten:
Leukotriene-antagonisten zoals montelukast bieden een alternatieve benadering voor ontstekingsremming. Deze tabletten zijn bijzonder nuttig bij inspanningsastma en allergische astma, en kunnen als aanvulling op inhalatiebehandeling worden voorgeschreven.
Spacers en voorzetkamers verbeteren de effectiviteit van uw inhalatiemedicatie aanzienlijk. Deze hulpmiddelen zorgen ervoor dat meer medicijn uw longen bereikt in plaats van in uw mond achter te blijven. Ze zijn bijzonder nuttig voor kinderen en ouderen die moeite hebben met de coördinatie van inademen en activeren van de inhaler.
Met een peakflow meter kunt u thuis uw longfunctie controleren. Dit eenvoudige apparaat meet hoe snel u lucht uit uw longen kunt blazen en helpt bij het vroegtijdig signaleren van verslechtering van uw astma. Regelmatige metingen geven waardevolle informatie over uw astmacontrole.
Vernevelaars zetten vloeibare medicatie om in een fijne nevel die gemakkelijk ingeademd kan worden. Ze zijn ideaal voor jonge kinderen, ouderen of tijdens ernstige astma-aanvallen wanneer normale inhalatietechnieken moeilijk zijn.
Een astma-actieplan is essentieel voor goede astmacontrole. Dit plan, opgesteld samen met uw arts, beschrijft welke medicatie u wanneer moet gebruiken en hoe u astmasymptomen kunt herkennen en behandelen. Het plan helpt u snel de juiste beslissingen te nemen bij veranderende symptomen.
Neem direct contact op met uw arts of huisartsenpost bij:
Bewaar inhalers op kamertemperatuur en controleer regelmatig de vervaldatum. Vervang uw reliever-inhaler tijdig en houd altijd een reserve bij de hand. Controleer de doseerteller om te weten hoeveel doses er nog beschikbaar zijn.
